Vietnam đang định vị trí mình không chỉ là một điểm đến công nghệ, mà là trung tâm dẫn đầu cuộc cách mạng AI toàn cầu, với tiềm năng đóng góp tới 130 tỷ USD cho GDP vào năm 2040. Đây không chỉ là mục tiêu kinh tế mà là con đường tất yếu để thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình và vươn tầm thế giới, mở ra cơ hội vàng cho thế hệ kỹ sư AI Việt Nam.
Nguồn ảnh: OpenGov Asia via https://opengovasia.com/vietnam-ai-offers-path-to-high-income-digital-economy/
Trong bức tranh toàn cảnh về chuyển đổi số, Việt Nam đang thể hiện một tầm nhìn chiến lược vượt trội so với nhiều quốc gia trong khu vực Đông Nam Á. Không còn xem Trí tuệ nhân tạo (AI) chỉ là một công nghệ hỗ trợ, chính phủ và các nhà lãnh đạo doanh nghiệp đang xác định AI là “động cơ cốt lõi” để tái cấu trúc nền kinh tế. Một báo cáo mới đây từ Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) và một tập đoàn tư vấn toàn cầu đã đưa ra con số ấn tượng: AI có thể đóng góp lên đến 130 tỷ USD cho GDP của Việt Nam vào năm 2040, tương đương khoảng 25% tổng sản lượng kinh tế hiện tại của cả nước.
Từ chiến lược quốc gia đến lộ trình hành động cụ thể
Sự chuyển dịch này không chỉ dừng lại ở lời nói. Chính phủ Việt Nam đã ban hành chiến lược quốc gia tập trung mạnh mẽ vào nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI. Đặc biệt, trong một chỉ thị gần đây, Thủ tướng Chính phủ đã xác định 11 nhóm công nghệ chiến lược và 35 sản phẩm công nghệ ưu tiên, trong đó AI được đặt ở vị trí tiên phong.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh rằng AI là con đường then chốt để Việt Nam chuyển đổi sang nền kinh tế thu nhập cao, sánh vai với các cường quốc toàn cầu. Ông Nguyễn Trung Chinh, Chủ tịch Tập đoàn CMC, cũng khẳng định: “Tăng trưởng bền vững và khả năng vượt qua bẫy thu nhập trung bình sẽ phụ thuộc vào một động cơ mới được thúc đẩy bởi khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.”
Trong bối cảnh đó, AI đang nổi lên như một chất xúc tác mạnh mẽ để biến đổi hệ thống sản xuất, khung quản trị và các mô hình cung cấp dịch vụ. Nhìn về tương lai, đà tăng trưởng đang được thúc đẩy bởi một chiến lược AI quốc gia toàn diện đến năm 2045, bao gồm kế hoạch hành động AI-X với các mốc thời gian và trách nhiệm rõ ràng.
Kiến tạo hệ sinh thái và hạ tầng chủ quyền
Để biến tiềm năng thành hiện thực, các nhà lãnh đạo ngành công nghiệp đang kêu gọi thành lập Hội đồng AI Quốc gia do lãnh đạo cấp cao của chính phủ đứng đầu. Hội đồng này sẽ đóng vai trò điều phối nỗ lực trên toàn quốc, huy động nguồn lực và đẩy nhanh quá trình triển khai trong giai đoạn 2026-2028. Các khuyến nghị đi kèm bao gồm việc ban hành chính sách tài chính, quy hoạch đất đai và phát triển nhân lực chuyên sâu để hỗ trợ việc mở rộng nhanh chóng cơ sở hạ tầng AI.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng cũng chỉ ra rằng Việt Nam có lợi thế lớn để phát triển trong lĩnh vực này nhờ khả năng tính toán quốc gia ngày càng tăng, hệ sinh thái dữ liệu đang phát triển, cộng đồng doanh nghiệp công nghệ trong nước năng động và lực lượng lao động trẻ, có kỹ năng số.
Một trong những điểm nhấn quan trọng là sự dịch chuyển sang phát triển các năng lực AI chủ quyền (Sovereign AI). Ông Lê Hồng Minh, Chủ tịch Tập đoàn VNG, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng các mô hình AI nền tảng và ứng dụng thực tiễn ngay tại Việt Nam. Ông cảnh báo rằng mặc dù đã có những bước tiến, nhưng mức độ đầu tư hiện tại vẫn thấp hơn so với các đối tác trong khu vực. Do đó, việc nuôi dưỡng một khối lượng lớn các nhà nghiên cứu và lập trình viên lành nghề, những người có thể làm chủ các công nghệ AI cốt lõi, là yêu cầu cấp thiết.
Đồng thời, ông cũng kêu gọi các công ty công nghệ trong nước chuyển trọng tâm từ sự hào hứng về mặt khái niệm sang phát triển sản phẩm thực tế và các giải pháp khả thi về mặt thương mại. Cách tiếp cận thực tế này được xem là chìa khóa để hiện thực hóa đầy đủ lợi ích của AI và đảm bảo tăng trưởng bền vững.
Viettel và CMC: Những “đại bàng” dẫn đầu hành trình AI
Các tập đoàn công nghệ hàng đầu tại Việt Nam đã không chần chừ khi cam kết đưa AI vào trung tâm của chiến lược phát triển dài hạn. Ông Đào Đức Thắng, Chủ tịch và CEO của Viettel, đã xác định AI là trụ cột chiến lược thứ 5 của tập đoàn, cam kết nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa các công nghệ và ứng dụng dựa trên AI cho đến năm 2040, phù hợp với các mục tiêu quốc gia.
Sự đồng lòng từ cả khu vực công và tư này tạo nên một lực đẩy mạnh mẽ, biến Việt Nam thành một điểm sáng trong bản đồ AI toàn cầu.
Cơ hội vàng cho sinh viên Khoa AI – PTIT
Sự dịch chuyển chiến lược của quốc gia vào AI không chỉ là tin tức kinh tế mà còn là tín hiệu “vàng” cho thế hệ sinh viên công nghệ. Cơ hội nghề nghiệp trong lĩnh vực AI, từ nghiên cứu mô hình nền tảng (foundation models) đến ứng dụng thực tế trong các ngành công nghiệp, sẽ bùng nổ trong thập kỷ tới.
Là sinh viên Khoa Trí tuệ Nhân tạo tại PTIT, bạn đang đứng trước một sân chơi lớn với hạ tầng công nghệ ngày càng hoàn thiện và nhu cầu nhân lực chất lượng cao đang thiếu hụt trầm trọng. Thời điểm này đòi hỏi bạn không chỉ nắm vững các thuật toán (Algorithms) hay Big Data mà còn phải có tư duy đổi mới sáng tạo, sẵn sàng chuyển hóa kiến thức thành sản phẩm thực tế (Productization). Hãy coi đây là lúc để bạn xây dựng portfolio, tham gia các dự án nghiên cứu và sẵn sàng trở thành những “kiến trúc sư” của nền kinh tế số Việt Nam trong tương lai.
Tham khảo
Bài viết được tổng hợp dựa trên nội dung gốc của tác giả đăng tải ngày 2026-04-08T06:55:00+08:00.
Link bài viết gốc: https://opengovasia.com/vietnam-ai-offers-path-to-high-income-digital-economy/
